czwartek, 3 stycznia 2013

Reformacja radykalna


W artykule powyżej wielokrotnie używaliśmy terminu „Reformacja radykalna”. 
By uniknąć możliwych nieporozumień,  związanych z nadinterpretacją tego pojęcia,  chcemy poniżej przedstawić kilka podstawowych informacji, mogących pomóc w lepszej orientacji historycznej. 

Reformacja radykalna, to termin używany dla oznaczenia dysydencji protestanckiej wieku XVI. 
Inspirując się zasadami Reformacji (sola Scriptura, sola fide), Erazma z Roterdamu, 
Zwigliego i mistyki średniowiecznej, dysydencja ta ukazuje się od pierwszych lat istnienia Reformacji. 
Jej historię naznaczyły charyzmatyczne postacie i związane najczęściej z nimi prądy myśli, czy wydarzenia. 
Byli to Carlstadt (1486-1541), Thomas Müntzer (1490-1525), rewolucja chłopska (1524-1525), Conrad Grebel (1498-1526), Balthasar Hubmaier (1485-1528), anabaptyzm, Caspard Schwenckfeld (1489-1561), Sebastian Franck (ok.1500-1542), różnego rodzaju spirytualizmy, Melchior Hoffman (1500-1543), Królestwo Münster (1534-1535), Michał Servet (1509/11?-1553), antytrinitaryzm, itd. 

Kościół katolicki widział w Reformie radykalnej logiczną konsekwencję Reformacji. 
Aby zatem się bronić przed taką tezą, Reformatorzy klasyczni nabiorą dystansu do radykałów. 
Przez wieki historiografowie zarówno katoliccy, jak i protestanccy, widzieli w Reformie radykalnej fenomen scalony i negatywny. 
Dopiero relatywnie współcześnie podjęto prace badawcze, nie mające tym razem celu apologetycznego (katolickiego lub protestanckiego), a bardziej skupione na próbach obiektycznego poznania i zrozumienia tego – jak się okazało – niejednorodnego i bardzo złożonego nurtu XVI wieku. 

Zauważono, że nie wszystkie elementy związane z tym nurtem można uznać za obiektywnie i  koniecznie negatywne. Niektóre z nich albo odżyły – pozytywnie - w późniejszych generacjach protestantyzmu, albo już same z siebie zasługują na uwagę. Będą to np. niepraktykowanie chrztu dzieci, kładzenie akcentu na kapłaństwo powszechne wierzących, życie wspólnotowe, odrzucenie przemocy, uwewnętrznienie wiary, millenaryzm. 
Można tam znaleźć także tematy zdecydowanie ciekawe, jak np. odrzucenie symbiozy Kościoła i państwa, kładzenie nacisku na zaangażowane życie osoby wierzącej, podkreślanie wartości etyki chrześcijańskiej i jej konsekwencji konkretnych w życiu osób wierzących. 

Kiedy minął czas napięć i niepokojów tak charakterystycznych dla wieku XVI i związanych z nimi uproszczeń i nieporozumień, wiele z elementów wcześniej zaistniałych (pamiętajmy – mówimy tu tylko o pewnych, wyselekcjonowanych pozytywach) w trakcie Reformacji radykalnej, znalazło swoje stałe miejsce nie tylko w łonie później powstałych wspólnot, które dzisiaj określamy mianem ewangelikalnych, ale także na stałe zadomowiły się one także w Kościołach Reformacji klasycznej. 

Andreas Rudolf Bodenstein lub Andreas Rudolff-Bodenstein von Karlstadt, (ur. 1480 w Karlstadt nad Menem, † 24 grudnia 1541 w Bazylei) był niemieckim reformatorem XVI w. Najczęściej nazywano go Karlstadt, pisane także Carlstadt. Autor piewszych traktatów ikonoklazmu protestanckiego. 

Thomas Müntzer (lub Münzer), ur. w 1489 r. w Stolbergu, † 27 maja 1525 w Mülhausen. Był księdzem wędrownym i przywódcą religijnym podczas wojny chłopskiej w Niemczech 1525. 

Krolestwo Münster:
Münster – miasto w północnej Renanii/Westfalii. 
2 marca 1534 (inne źródła podają połowę lutego tegoż roku) Jan Matthijs i Jan z Leyde, obaj anabaptyści, ogłosili Münster „Jeruzalem niebieskim”. Opanowali władze miejskie. Zniszczono wszystkie obrazy w mieście. Wszystkie kościoły i klasztory zostały zdewastowane, aby „zmyć wszystkie ślady fałszywej przeszłości”. 
Kaznodzieje zaczęli głosić program apokaliptyczny: 
Ø Trzeba wyniszczyć niewierzących, ze względu  na mającą nadejść paruzję (ponowne przyjście Chrystusa); 
Ø Chrystus ustanowi teokrację ziemską; 
Ø „Emisariusze apostolscy” (czyli wyżej wymienieni oraz ich uczniowie) są niezwyciężeni i muszą głosić niedługie nadejście Królstwa Bożego. 
Mieszkańcy Münster musieli wszyscy dać się ochrzcić (nie uznawano chrztu dzieci). Kto nie chciał dać się ochrzcić – musiał opuścić miasto. 
Z czasem miasto zostało oblężone przez siły katolickie biskupa Münster. 
Matthijs ogłosił się nowym Gedeonem i został zabity podczas oblężenia, a Jan z Leyde ogłosił się „królem Syjonu”, ustanawiając wspólnotę dóbr i poligamię w oblężonym Münster. 
Münster poddało się 25 czerwca 1535 r., większość anabaptystów je zamieszkujących została zamordowana przez żołnierzy katolickich. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz