niedziela, 14 października 2012

Pentekostalizm


Dla pentekostalnych, kwestią istotną dla nich jest powrót do źródeł Kościoła pierwotnego i ponowne przeżycie doświadczenia czasów apostolskich, a szczególnie dnia Pięćdziesiątnicy. 

Tożsamość fundamentalną stanowi dla nich doświadczenie Ducha Świętego, które wierni tego nurtu nazywają „chrztem w Duchu” lub „z Ducha”, a którego „mówienie językami” lub glossolalia jest znakiem. 
Chodzi tu o mówienie językiem zrozumiałym, ale nieznanym dla tego, który się w nim wypowiada, szczególnie i najczęściej chodzi tu o modlitwę uwielbienia, w której modlący się używa słów języka istniejącego, a nieznanego mu.  

Dar proroctwa i dar uzdrowienia, z których pentekostalizm uczynił argument w ewangelizacji, oraz wszystkie dary, które można znaleźć w księdze Dziejów Apostolskich lub w Listach Apostoła Pawła, są uważane jako mogące mieć miejsce także dzisiaj. 
... A w każdym różnie przejawia się Duch ku wspólnemu pożytkowi. Jeden bowiem otrzymuje przez Ducha mowę mądrości, drugi przez tego samego Ducha mowę wiedzy, inny wiarę w tym samym Duchu, inny dar uzdrawiania w tym samym Duchu. Jeszcze inny dar czynienia cudów, inny dar proroctwa, inny dar rozróżniania duchów, inny różne rodzaje języków, inny wreszcie dar wykładania języków. Wszystko to zaś sprawia jeden i ten sam Duch, rozdzielając każdemu poszczególnie, jak chce (1 List do Koryntian 12, 7-11). 

Kościoły pentekostalne sytuują się w tradycji protestanckiej ewangelikalnej i kierują się głównymi zasadami Reformacji: zbawienie z łaski, autorytet Biblii, powszechne kapłaństwo wiernych i uważają się za świadków „Ewangelii o czterech węgłach”: 
- Jezus zbawia, 
- Jezus chrzci, 
- Jezus uzdrawia, 
- Jezus powróci. 

Nieco historii....
Większość historyków, analizując powstanie klasycznego pentekostalizmu, podkreśla, że to Amerykanin Charles Fox Parham (1873-1929) jako pierwszy sformułował doktrynę, wspólną dla większości chrześcijan pentekostalnych, o związku mówienia językami i chrzcie Duchem Świętym. 

Niemniej, refleksja Parhama, skądinąd człowieka bardzo duchowo i życiowo zagubionego, nie była fundamentalnym początkiem dla nurtu chrześcijaństwa pentekostalnego, bowiem to czarny ewangelista - William James Seymour (1870-1922), który szczególnie doświadczył omówionych przez Parhama darów, jest uważany za tego, od którego ruch pentekostalny bierze swój formalny początek w roku 1906. 

U jego początków można zauważyć zbieg nauczania wyniesionego z duchowości afro-amerykańskiej, a także elementów duchowości katolickiej i metodystycznej 
(dzięki specyfice amerykańskiego ruchu skoncentrowanego na uświęcaniu się). 

Swoboda liturgiczna i teologiczna, duży nacisk na świadectwa, opisy doświadczeń osobistych i śpiewy o dużej abstrakcyjności są elementami wyniesionymi z tradycji afro-amerykańskiej. 

Akcent położony na wolną wolę i na „porządek zbawienia” (ordo salutis), który postępuje określonymi stopniami (nawrócenie, uświęcenie, chrzest Duchem) pochodzi bardziej z duchowości katolickiej. Idea „drugiego błogosławieństwa”, które następuje po nawróceniu, pochodzi z ruchu uświęcania szeroko obecnego w metodyzmie amerykańskim. 

Poza tematyką Ducha, jako następstwem nieograniczonego rozlania mocy Boże, jak też doświadczeniem odnowy przez chrzest w Duchu, teologia pentekostalna przywołuje szczególnie Jezusa, który zbawia, który uzdrawia i który powróci. 
Z powodu swoich struktur opartych bardziej o komunikację słowną (identyfikowanych z działaniem Ducha Świętego), pentekostalizm szybko rozwinął się w krajach Trzeciego Świata. 
Pośród Kościołów najbardziej znanych - i poważnych - w świecie można podać Kościoły Boże i Zgromadzenia Boże (Assemblies of God). W Polsce należy do nich Kościół Zielonoświątkowy. 

Można doliczyć się obecnie około 150 milionów klasycznych pentekostalnych (tzn. przynależących do głównych Kościołów tego nurtu) na całym świecie. 
Do tej liczby trzeba doliczyć charyzmatyków, którzy czerpią z ich myśli (z których duża liczba odłączyła się od Kościołów historycznych, aby stworzyć ich własne Kościoły). 

Obecne na większości kontynentów, tzw. nowe Kościoły pentekostalne, złożone z „autochtonów” (tzn. lokalnych populacji kolorowych), pozwalają na podwyższenie liczby członków nurtu pentekostalnego, szerzej rozumianego, do liczby prawie 500 milionów ludzi. 
Należy podkreślić, że liczba ta nie przestaje rosnąć. 

W Afryce, Korei, Chinach i Ameryce Łacińskiej, powstawanie Kościołów pentekostalnych, finansowo i teologicznie niezależnych, a które przyjmują szereg elementów z ich własnych lokalnych kultur przedchrześcijańskich staje sie coraz bardziej istotnym zjawiskiem religijnym. 
W Europie, fenomen ten obejmuje przede wszystkim członków z klas średnich społeczeństw. 

Wielu teologów pentekostalnych formowało się i formuje na renomowanych uniwersytetach, nadając tym samym szerszy profil polityczny i teologiczny całości ruchu. 
O witalności ruchu pentekostalnego świadczy też powstawanie szeregu towarzystw naukowych i wydawnictw o znaczeniu i zasięgu międzynarodowym. 
Podejmując silną dyskusję z biblijną metodą egzegezy historyczno-krytycznej, z własnym poczuciem historii kościelnej, a przede wszystkim z przenikniętym niezwykłą dynamiką wzrostem powstawania nowych wspólnot i rozwojem już istniejących, ruch pentekostalny stał się coraz silniej obecny na arenie międzynarodowych kontaktów ekumenicznych. 
Myślimy tu przede wszystkim o szeregu spotkań w ramach Rady Ekumenicznej Kościołów (gromadzącej przede wszystkim Kościoły nie-katolickie). 
W wyniku tych spotkań około dwunastu dużych Kościołów pentekostalnych zostało członkami tejże Rady. 
Można spodziewać się, że dalsze wchodzenie kolejnych Kościołów pentekostalnych do tej organizacji spowoduje znaczące zmiany w jej poszukiwaniach i preferencjach teologicznych. 

Nie można także zapomnieć o dialogu, jaki Kościoły pentekostalne prowadzą z Watykanem, Kościołami prawosławnymi, czy ze Światowym Aliansem Reformowanym. 

W świecie katolickim, często używa się w odniesieniu do katolickiego ruchu charyzmatycznego (powstałego w końcu lat 60-tych) określenia nowej Pięćdziesiątnicy, czy mówi się o neo-pentekostalizmie katolickim. 

Aktualnie, prądy pentekostalne kontynuują rozpowszechnianie się na całym świecie. Najczęściej, to właśnie nowopowstające grupy, niezależne od najważniejszych denominacji kościelnych pentekostalnych, prezentują największą dynamikę wzrostu. 
W Afryce i w Azji, różnica między ruchami charyzmatycznymi niezależnymi, a tymi typowo pentekostalnymi, nie jest łatwa do określenia.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz