sobota, 24 grudnia 2011

Marcin Luter i Jan Kalwin – ich charaktery i charyzmy

Luter i Kalwin obaj są postaciami, których życie w sposób głęboki naznaczyło historię Kościoła powszechnego, ale także historię cywilizacji zachodniej. 
Jeden i drugi mieli wyjątkową siłę charakteru, złożoną osobowość, dysponowali wieloma darami - talentami osobistymi. 
Znaczącym jest fakt, że Bóg pozwolił w wieku XVI ludziom tak różnym wzajemnie poprowadzić tak ważne dzieło i poprowadził ich w rozwoju Reformacji. 
Z tego też powodu wydaje się interesującym przyjrzenie się niektórym głównym cechom obu tych wielkich Reformatorów, nie tyle ich konfrontując, ale raczej stawiając niejako obok siebie.
Sposób przyjrzenia się im, proponowany w bieżącej broszurze (otwierającej krótki cykl obu tym postaciom poświęcony), nie ma charakteru w ścisłym znaczeniu teologicznego. 
Proponowane jest przyjrzenie się obu tym postaciom, jako ludziom z krwi i kości, w ich kontekście życia, rodzin, przyjaciół, kontaktów, a także niosących określony bagaż dyspozycji osobistych (intelektualnych, psychologicznych, kulturowych). 
Pomimo tego, że Luter i Kalwin wyrażali ich przekonania oraz opracowali ich teologie w często odmienny sposób, ich życie i działania prowadziły ich obu do tej samej walki o prawdę na chwałę Bożą, o reformę Kościoła i o zbawienie świata. 
Specyficzne dla każdego z nich akcenty w teologii były często wynikiem ich cech charakteru, doświadczenia osobistego, kontekstu życia. 
Każdy z nich odegrawszy znaczącą rolę w historii był podziwiany, kochany, w niektórych przypadkach nawet ponad miarę idealizowany (zresztą wbrew woli każdego z nich). 
Niezeależnie od pozytywnego odbioru, każdy z nich był również w sposób stały atakowany, obrażany, poddany kalumniom, a nawet nienawidzony czy przedstawiany w sposób diaboliczny. 
Proponujemy przyjrzeć się im obu, podkreślając to, co dla każdego z nich było szczególne, własne. 
Nie chcemy popaść jednocześnie w tony hagiograficzne (nie chcemy mówić ani o „świętym” Lutrze, ani o „świętym” Kalwinie), poddając cenzurze niektóre ich cechy, czy wystąpienia, zamazując tym samym prawdę o osobach realnych.  
Należy – rozpoczynając nasze rozważania – pamiętać o jeszcze jednej rzeczy: żaden z obu teologów nie pozostał niezmieniony podczas całego swojego życia. 
Starzejący się Luter w latach 1540-ych nie będzie niezmiennie tym samym, którym był w 1521, w czasie dyskusji w Worms. 
Podobnie, już pierwsza lektura Institutio christianae religionis, czyli najistotniejszego dzieła Kalwina, pozwoli zaobserwować znaczące różnicie (nie tylko w objętości) pomiędzy jego wydaniem z 1536 roku, a ostatnimi, rozszerzonymi i przepracowanymi 20 lat później. 
Napięcia i cierpienia, które towarzyszyły każdemu z obu Reformatorów, nie pozostawiły ich nietkniętymi, niezmienionymi. 
Tak jak każdy człowiek i oni ewoluowali, a ich reakcje nieraz ich samych zaskakiwały...

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz